VALLENDE ZAADJES

Introductie van de onderzoekscyclus

Niveau: vmbo, onderbouw H/VVakken: ak, na

Introductie op de onderzoekscyclus

Deze les laat leerlingen kennismaken met de volledige (GLOBE) onderzoekscyclus aan de hand van een simpel onderzoek aan vallende zaadjes.

GLOBE onderzoekscyclus

Benodigde materialen

  • Een computer met internet en beamer om de webtool te projecteren (de site is speciaal gemaakt voor projectie in de klas).
    Eventueel kunnen leerlingen de webtool ook individueel gebruiken, dan is er voor iedere groepje leerlingen (2 of 3 leerlingen per groepje) een computer/laptop/tablet nodig
  • Zaadjes van de Esdoorn of andere vergelijkbare boom. Deze zijn in de herfst eenvoudig te verzamelen. Doet u het project niet in de herfst, leg dan in de herfst een flinke verzameling aan.
zaadjes op stoep
esdoornblad met zaden

Zaadverspreiding lichte zaden
Planten en bomen produceren zaden  om zich voort te planten. Het is belangrijk dat de zaden verspreid worden om de kans op het overleven van de soort zo groot mogelijk te maken. Sommige zaden worden door de wind verspreid. Dat gaat het beste als de zaden heel licht zijn.

paardebloem
esdoornzaad

Zaadverspreiding zwaardere zaden
Wat zwaardere zaden moeten een ‘truc’ verzinnen als ze met de wind meegevoerd willen worden. Zo’n truc is om de zaden bij hun val uit de boom te laten draaien. Daardoor vallen ze minder snel en kan de wind ze verder verspreiden. Dat soort zaden vormt het onderwerp van dit onderzoek.

Leren onderzoeken
Dit onderzoeksproject is bedoeld om te leren hoe je moet onderzoeken. Je leert de acht stappen van de GLOBE onderzoekscyclus kennen. Het is ontworpen voor leerjaar 1/2 havo-vwo, maar kan ook in andere klassen gedaan worden ter introductie van de onderzoekscyclus.

Start webtool
Begin met de onderzoekscyclus

GLOBE onderzoekscyclus

Doel
Het doel van deze uitwerking, gemaakt voor klas 1/2 havo vwo, is de introductie van de onderzoekscyclus aan de hand van een concreet en beknopt leerlingonderzoek: vallende zaadjes. Dat kan in in groepen van drie leerlingen worden gedaan.

Webtool
De leerlingen maken kennis met de 8 stappen van de onderzoekscyclus. Elke stap bestaat uit een instructie (‘aan de slag’), een terugblik op de betreffende stap (‘terugblik’) en een samenvatting van de stap in de vorm van een blokschema (‘samenvatting’).

De leerlinggroepjes kunnen het onderzoek zelfstandig uitvoeren. Desgewenst kan de docent klassikaal aandacht besteden aan de ‘terugblik’ gevolgd door de ‘samenvatting’. Daarbij dient er dan wel voor gezorgd te worden dat de tempoverschillen tussen de groepjes beperkt blijven, zodat ze min of meer op het zelfde moment aan de ‘terugblik’ toe zijn.

U vindt de webtool in het tabblad leerlingen.

Er is ook een voorbeelduitwerking van de onderzoekscyclus van het project ‘vallende zaadjes’ beschikbaar. Hierin ziet u welke stappen een fictieve groep X onderneemt om tot een volledig onderzoek te komen. U kunt dit gebruiken ter ondersteuning in de lessen. U vindt de voorbeelduitwerking hier.

Onderzoekscyclus in het curriculum
De onderzoekscyclus kan ingezet worden bij GLOBE onderzoeksprojecten, maar ook bij de andere bètavakken en aardrijkskunde. Op die manier kunt u als school een gemeenschappelijke onderzoekstaal realiseren. Door in jaar 1 al te beginnen met het oefenen van de stappen van de cyclus zijn de leerlingen als ze aan het PWS toe zijn volledig met de stappen vertrouwd.

GLOBE Science School
GLOBE heeft hiervoor de GLOBE Science School ontwikkeld waarmee scholen met onze hulp een vakoverstijgende ‘leerlijn onderzoeken’ opbouwen.

Engelstalig
De oefening vallend zaadje is ook vertaald naar het Engels (met dank aan Maayke van Harten, Wolfert Tweetalig).
Word | iBook
Uitleg over de onderzoekscyclus in het Engels op www.globe.gov

Mee doen?