Aerosolen

Niveau: bovenbouw H/V
Vakken: na/sk/nlt/(ak)

Doe onderzoek naar luchtvervuiling met de zonfotometer van NASA / KNMI

GLOBE Nederland

Wat zijn aerosolen?

Aerosolen zijn kleine stof- en waterdeeltjes in de lucht.

Zoals op de kaart hiernaast te zien, is er een relatie tussen de hoeveelheid verkeer en/of industrie en de concentratie aerosolen.

Op de grond zorgen aerosolen voor smog. Wetenschappers denken dat aerosolen hoger in de atmosfeer wellicht bijdragen aan het verminderen van het broeikaseffect. Maar er is nog veel onzeker en er moet nog veel meer onderzoek worden gedaan.

GLOBE Nederland

NASA satelliet

De Aura satelliet van NASA heeft een door het KNMI ontwikkeld instrument aan boord: OMI. Hiermee wordt de aerosol concentratie vanuit de ruimte in de gaten gehouden.

GLOBE Nederland

Meedoen met onderzoek?

Om de kwaliteit van de metingen in de gaten te houden en te verbeteren worden deze satellietmetingen gecontroleerd met metingen vanaf de grond.

Ook leerlingen kunnen helpen door met de zonfotometer de hoeveelheid aerosolen in de atmosfeer te bepalen en te vergelijken met de satelliet.

Zonfotometer
Zonfotometer

Benodigde meetinstrumenten​

Foto

Bestellen

Download de app voor het doorgeven van GLOBE metingen (data)

1. Doe de metingen en noteer ze

  • Protocollen (hierin staat beschreven hoe de metingen uitgevoerd moeten worden).
  • Dataformulier (om je waarnemingen op te noteren)

​2. Metingen doorgeven
Nadat je een meting hebt gedaan zijn er twee mogelijkheden om ze door te geven:

  1. Website (typ de gegevens die je hebt genoteerd over in het online formulier)
    Zie ook de hulppagina voor invoeren data.
  2. App om gegevens door te geven voor Android of iPhone (deze app kun je ook offline gebruiken. Je typt in het veld de gemeten waarden in en zodra je connectie hebt, stuur je ze naar de database.

​3. Bekijk metingen
Ga naar het visualisatiesysteem.
Alle metingen komen in de internationale database van GLOBE zodat ze voor leerlingen en wetenschappers wereldwijd beschikbaar zijn.

Wat leuk dat je met deze KNMI/GLOBE module over Aerosolen aan de slag gaat!

Download de Leerlingenhandleiding…

Stappenplan
Wilt u meedoen met GLOBE aerosolen. Volg dan onderstaand stappenplan:

  1. Word lid van GLOBE.
  2. Kijk in de tab meetinstrumenten wat je eventueel nog nodig hebt en bestel dit.
  3. Download de docentenhandleiding (gebruik je GLOBE wachtwoord)​ en gebruik deze om een goede les op te zetten.
  4. Print de leerlingenhandleiding of laat de leerlingen deze downloaden van de tab leerlingen.
  5. Laat de leerlingen de metingen doen en deze noteren op het dataformulier of doorgeven via de app (zie tab metingen).

Typische lesopzet
Het doen van de metingen kost ongeveer 15 minuten per dag. Op het moment van de meting mag er in de buurt van de zon geen enkele bewolking zijn (ook geen sluier of cirrus bewolking). Idealiter begin je met één of meer klassikale les(sen) om de theorie en praktische kanten uit te leggen en doen leerlingen daarna iedere dag in groepjes van 2 a 3 de metingen. Het is mogelijk om elke week andere leerlingen verantwoordelijk te maken voor de metingen zodat je de hele campagne door data genereert. Een andere mogelijkheid is het opnemen van  de aerosolen campagne in een projectweek. Ook kun je het gebruiken om een praktische opdracht of profielwerkstuk te laten doen (zie hiervoor pagina 18 van de docentenhandleiding).

NLT lesmodule Aerosolen en vuile lucht (HAVO)
Deze NLT module aerosolen en vuile lucht heeft een schat aan informatie en proefjes over aerosolen. Door deze te combineren met een GLOBE lidmaatschap voegt u een praktische component toe aan de NLT module. U krijgt bij deelname aan GLOBE van het KNMI een zonfotometer in bruikleen toegestuurd. De metingen die de leerlingen hier mee doen, worden ingevoerd in de internationale database en zijn daarmee beschikbaar voor wetenschappers en leerlingen over de hele wereld.

Meer info
Het KNMI heeft een speciale GLOBE Aerosolen pagina.

Engelstalig lesmateriaal (CLIL tip voor tto scholen!)
Engelstalige GLOBE Aerosolen website met diverse lesmaterialen