DOCENTEN

Onderzoeksvaardigheden aanleren in een internationale context

Hoe GLOBE inzetten op school?

Er zijn verschillende onderzoeksprojecten waarbij leerlingen een onderzoek uitvoeren in de schoolomgeving. Ze verzamelen daarbij meetgegevens die ze kunnen delen met andere leerlingen wereldwijd en met de GLOBE wetenschappers. Bij iedere onderzoeksmodule wordt samengewerkt met een wetenschapper van een instituut zoals het KNMI, het RIVM en Wageningen UR.

Iedere module bestaat uit een leerling- en een docentendeel en is flexibel uit te voeren en af te stemmen op uw leerlingen, doordat er gekozen kan worden uit verschillende onderdelen.

Het lesmateriaal kan worden gebruikt in de reguliere les, maar zijn ook een uitermate geschikte invulling voor projectweken, plusklassen, profielwerkstukken. Ook past het goed bij bijzonder onderwijsconcepten als Technasium, tweetalig onderwijs, of WON. Meer informatie over GLOBE…

Leerlijn onderzoeken

Een vakoverstijgende leerlijn onderzoeksvaardigheden opzetten? Dat kan met de GLOBE Science School…

Startpagina

Voor docenten die al lid zijn van GLOBE is er de speciale startpagina.

Werken met GLOBE

De GLOBE modules zijn zo opgezet dat deze op diverse manieren in het curriculum passen. Zo kun je als docent de module zo aanpassen dat deze in jouw lespraktijk past. Hieronder doen we een paar suggesties hoe je GLOBE kunt inpassen in het curriculum.

In de reguliere les

Als afwisseling op een reguliere les kun je ervoor kiezen om GLOBE in te zetten tijdens een lesuur. Zo kan je eenvoudig naar buiten met de GrowApp of de Wolkenapp. Blijf je liever in het klaslokaal, dan kun je een les geven over dataverwerking of statistiek met de GLOBE database. Dit is geschikt voor ieder vak. In dit document laten we zien hoe de verschillende modules aansluiten op de kerndoelen in de onderbouw en de exameneisen in de bovenbouw.

Projectdag of -week

Op veel scholen zijn er één of meer projectweken op school. De GLOBE modules zijn uitermate geschikt voor dergelijke activiteiten. Je kunt een veldwerkdag of -week voor leerlingen organiseren zoals op het Rembrandt College, waar groepjes leerlingen in alle verschillende ‘sferen’ (water, bodem, weer & biosfeer) onderzoekjes uitvoeren. Ook kun je een projectweek organiseren rondom de Plastic Soup challenges.

Profielwerkstuk of onderzoeksmodule

Leerlingen in de bovenbouw Havo/VWO moeten een profielwerkstuk schrijven. Ook moeten ze voor diverse vakken zelfstandig onderzoekjes uitvoeren. De GLOBE modules zijn zo opgezet dat leerlingen hierbij altijd de GLOBE onderzoekscyclus doorlopen. Dit is een vertaling van de empirische cyclus zoals deze in wetenschappelijke methoden wordt gebruikt. Dit maakt de modules zeer geschikt voor het geven van sturing aan dergelijke onderzoeksprojecten. De module vallende zaadjes laat leerlingen kennis maken met de GLOBE onderzoekscyclus.

Video: Leraar24 over GLOBE als goede manier voor vakoverstijgend onderwijs.

Aansluiting bij vakken

Het lesmateriaal van GLOBE sluit goed aan bij de volgende vakken:

Aardrijkskunde

Weer & Klimaat
Weer en klimaat zijn echt aardrijkskundige thema’s. Deze module sluit dus ook goed aan op het curriculum, of je nu lesgeeft in de brugklas of het examenjaar. De module laat zich makkelijk in stukjes knippen – zo kun je een verwonderingsles doen met de Wolkenapp of kun je in een langlopend project het weer bij jouw school monitoren.

Water
In Nederland leven we samen met water. Dit thema vormt dan ook een terugkerend onderdeel binnen het aardrijkskunde curriculum. In de module Waterkwaliteit onderzoeken leerlingen o.a. de relatie tussen menselijk handelen en waterkwaliteit. De module bestaat uit veel verschillende protocollen waardoor er voor iedere klas wel iets bij zit.

Duurzame Ontwikkeling
In deze introductiemodule maken de leerlingen kennis met GLOBE en leren ze over duurzaamheid en het doen van onderzoek aan de hand van twee aansprekende voorbeelden. Ze onderzoeken de productieketen van de mobiele telefoon of van kleding aan de hand van allerlei opdrachten.

Fijnstof
Deze module vervangt de oude Aerosolen module van GLOBE. Leerlingen doen onderzoek naar luchtkwaliteit in hun omgeving. Dit is goed te koppelen aan lessen over de relatie tussen de mens en milieu.

Urban Heat Island-effect (bovenbouw)
Bij de module Urban Heat Island-effect gaan leerlingen naar buiten om metingen te doen aan de temperatuur van het aardoppervlak. Door deze metingen te doen, dragen ze bij aan de wetenschappelijke kennis over de relatie tussen de luchttemperatuur en verschillende typen aardoppervlak. Zo krijgen ze bijvoorbeeld meer inzicht in de rol van het Urban Heat Island-effect in klimaatverandering.

Plastic Soup
Samen met de Plastic Soup Foundation heeft GLOBE lesmateriaal ontwikkeld over de plasticsoep. Onze expertdocent Jelle Kabbes heeft ook enkele challenges ontworpen voor het vak aardrijkskunde. Zo kunnen de leerlingen kijken naar de invloed van plastic op ons waterecosysteem of in debat gaan over de belangen van plastic in onze maatschappij.

Biologie

Waterkwaliteit
Met de module Waterkwaliteit doen leerlingen allerlei onderzoekjes in een plas, sloot of rivier in hun omgeving. Zo leren zij over fysisch-chemische processen in ecosystemen en de relatie tussen mens en milieu. Deze module combineert goed met de module Waterdiertjes, die focust op biologische waterkwaliteit.

Waterdiertjes
Wat zegt het leven in de sloot over de waterkwaliteit? Dit bestuderen leerlingen bij de module Waterdiertjes. Leerlingen gaan waterdiertjes verzamelen in de sloot en bepalen zo met behulp van onze app de kwaliteit van het water.

GrowApp
Met behulp van de GrowApp bestuderen leerlingen de impact van klimaatverandering op de natuur. Door de stijging van de temperatuur op aarde lopen planten in het voorjaar eerder uit en houden ze in de herfst langer blad. Door foto’s te nemen van een boom in hun omgeving, dragen de leerlingen bij aan een groter onderzoek naar de Natuurkalender.

Levende Bodem
Leerlingen gaan in deze module aan de slag met allerlei onderzoekjes naar de bodem. De bodem speelt een belangrijke rol bij allerlei biologische processen in het ecosysteem. Zo kijken leerlingen naar bodemrespiratie of de afbraak van organisch materiaal. Zo helpen ze het RIVM bij onderzoek naar de bodemkwaliteit in Nederland.

Plastic Soup
Samen met de Plastic Soup Foundation heeft GLOBE lesmateriaal ontwikkeld over de plasticsoep. Onze expertdocenten hebben ook enkele challenges ontworpen voor het vak biologie. Zo kunnen de leerlingen kijken naar de invloed van plastic op waterecosystemen of de relatie tussen plastic en dierenleed.

Natuurkunde

Vallende zaadjes
Bij deze introductiemodule maken leerlingen kennis met de GLOBE onderzoekscyclus. Ook is het een interactieve en activerende manier voor leerlingen om kennis te maken met krachtenleer.

Weer & Klimaat
Een les over weer lijkt heel aardrijkskundig. Maar je kunt er bij natuurkunde, zeker in de bovenbouw, hele interessante projecten aan koppelen. Zo kun je met leerlingen kijken naar luchtdruk of instraling van de zon.

Plastic Soup
Samen met de Plastic Soup Foundation heeft GLOBE lesmateriaal ontwikkeld over de plasticsoep. Er zijn ook enkele challenges ontworpen voor het vak natuurkunde. Zo kunnen de leerlingen bijvoorbeeld kijken naar dichtheid bij de challenge Zinken, Zweven, Drijven.

NLT

GLOBE heeft voor het vak NLT diverse modules ontwikkeld.

Levende bodem
In deze module, die tot stand is gekomen in samenwerking met het RIVM, gaan leerlingen onderzoek doen aan de bodem. Ze doen allerlei proefjes in het veld en leren zo hoe de bodem als systeem werkt. Vervolgens kunnen ze uitspraken doen over duurzaam management van onze bodems.

Fijnstof
Deze module zal de verouderde Aerosolen module van GLOBE vervangen. Leerlingen doen onderzoek naar luchtkwaliteit in hun omgeving. Ook zal er aandacht zijn voor dataverwerking en programmeren. De NLT module is momenteel in ontwikkeling en is verwacht in het schooljaar 2021/2022 klaar te zijn.

Scheikunde

Waterkwaliteit
Bij GLOBE kijken we naar zowel biologische als chemische waterkwaliteit in onze watermodules. De protocollen over chemische waterkwaliteit gaan o.a. over pH, nitraat, EGV en opgelost zuurstof. De metingen die leerlingen uitvoeren sluiten daarmee uitstekend aan bij de vaardigheden die zij bij scheikunde leren.

Levende bodem
De module Levende Bodem kijkt net als de module water zowel naar biologische als chemische processen. Leerlingen kijken in deze module bijvoorbeeld naar organisch materiaal, pH en respiratie.

Plastic Soup
Samen met de Plastic Soup Foundation heeft GLOBE lesmateriaal ontwikkeld over de plasticsoep. Onze expertdocent Renate Boxem heeft ook enkele challenges ontworpen voor het vak scheikunde. Zo kunnen de leerlingen kijken naar microplastics in cosmetica of de samenstelling van sigarettenfilters.

Technasium

GLOBE past ook heel goed bij het vak Onderzoek & Ontwerp op het Technasium. Zo hebben we diverse opdrachtgevers waar we scholen mee in contact kunnen brengen. Denk bijvoorbeeld aan waterschappen, onze onderzoekspartners, de Plastic Soup Foundation en meer. Hieronder zie je een greep uit de mogelijkheden van GLOBE voor het Technasium.

Vallende zaadjes
Bij deze introductiemodule maken leerlingen kennis met de GLOBE onderzoekscyclus. Zo leren leerlingen welke stappen ze moeten doorlopen om een goed onderzoek te doen. Dit past uiteraard goed bij het vak Onderzoek & Ontwerp.

Waterkwaliteit & Waterdiertjes
Bij GLOBE kijken we naar zowel biologische als chemische waterkwaliteit in onze watermodules. De protocollen over chemische waterkwaliteit hebben betrekking tot o.a. pH, nitraat, EGV en opgelost zuurstof. Bij de module Waterdiertjes gaan kijken leerlingen naar het leven in de sloot en doen op basis daarvan uitspraken over de waterkwaliteit. Voor beide modules kan er samenwerking worden gezocht met partijen als de provincie of het waterschap.

Fijnstof
De module over Fijnstof is ontstaan in samenwerking met docenten van diverse technasia in Nederland. Deze modules is nog volop in ontwikkeling, maar er komt voor technasia binnenkort materiaal beschikbaar op onze website.

Tweetalig onderwijs

GLOBE biedt een leuke invulling voor het tweetalig bètaonderwijs. Zo hebben we een netwerk van duizenden scholen in meer dan 120 landen (EIO) en heel veel Engelstalige content (CLIL). We organiseren speciaal voor tto scholen een jaarlijkse Science Fair waar leerlingen hun resultaten kunnen presenteren in het Engels.

Leren onderzoeken

GLOBE doen is wetenschap bedrijven. Dat betekent: onderzoeksvragen bedenken, een onderzoeksopzet maken, data verzamelen, data analyseren, concluderen, rapporteren en nieuwe vragen bedenken. In onze lesmodules gaan leerlingen aan de slag met echt veldonderzoek dat toegankelijk is gemaakt voor hun niveau. Leerlingen volgen daarbij wetenschappelijke methodes waardoor zij hun onderzoeksvaardigheden kunnen ontwikkelen.

Voor onze lesmodules, kijk bij onderzoeksprojecten.

GLOBE onderzoekscyclus
Basis van ieder onderzoek. Bijbehorende poster is kosteloos te bestellen voor GLOBE scholen.

Onderzoekscyclus: webtool

De GLOBE onderzoekscyclus wordt stap voor stap uitgelegd in de webtool. Deze tool is niet alleen voor GLOBE, maar voor alle onderzoeksprojecten op school bruikbaar. Ga naar de webtool…
Om te zien hoe de onderzoekscyclus in de praktijk kan worden toegepast, is er een voorbeelduitwerking gemaakt van het onderzoeksproject ‘Vallende Zaadjes’. Ga naar de webtool voorbeelduitwerking onderzoekscyclus ‘Vallende Zaadjes’…

GLOBE Science School

Scholen die het ‘leren onderzoeken’ willen inbedden in een bètabrede leerlijn kunnen deelnemen aan de GLOBE Science School. Hierbij maken de leerlingen vanaf de brugklas tot het eindexamen gebruik van de onderzoekscyclus. Zo kun je onderzoeksvaardigheden echt verweven in het gehele curriculum – van de brugklas tot het eindexamen.

Hoe vaak metingen doen?

Hoe vaak je de leerlingen metingen wilt laten doen is vooral afhankelijk van de beschikbare tijd. In de GLOBE onderzoeksprojecten vind je hiervoor diverse suggesties. Een aantal mogelijkheden:

  • Vergelijk metingen in de tijd. Hiervoor moeten over een langere periode metingen gedaan worden (bij voorkeur jaarlijks rond dezelfde periode). Hierdoor kunnen data worden vergeleken en veranderingen worden waargenomen. Een goede gelegenheid hiervoor is een jaarlijks(e) GLOBE project(week). Dit kan voor een enkel vak, maar ook vakoverstijgend.
  • Vergelijk metingen tussen locaties. Hiervoor hoeft slechts gedurende een korte periode onderzoek gedaan te worden. Eventueel kan het beperkt worden tot een eenmalige meting. Hierbij kan de school zelf op meerdere locaties metingen doen en/of de metingen vergelijken met metingen van een andere school (elders op de wereld).

Training & Ondersteuning

Vanuit GLOBE bieden we voor zowel startende als ervaren docenten diverse vormen van training en ondersteuning.

  • GLOBE dag: jaarlijks evenement in het voorjaar waar docenten door expertdocenten en wetenschappers getraind worden in het doen van GLOBE onderzoek.
  • Training op school: wij kunnen ook een training verzorgen op school. Bij deze training kun je zelf bepalen welk(e) onderzoeksproject(en) jouw voorkeur hebben.
    • Start-up bijeenkomst: om te beginnen met GLOBE of deelname te intensiveren.
    • Ondersteuningsaanbod: workshops over de onderzoeksprojecten van GLOBE en de bijbehorende thema’s zoals internationalisering en onderzoeksvaardigheden.
  • Training onderzoeksvaardigheden: samen met Universiteit Utrecht organiseert GLOBE jaarlijks een intensieve bijscholing van 6 dagdelen. Je kunt zowel de landelijke cursus (in Utrecht) volgen als ook de cursus op school laten verzorgen. Neem voor meer informatie en een kostenopgave contact op.
  • GLOBE Science School: u kunt het predicaat GLOBE Science School ontvangen door op school een leerlijn onderzoeken te ontwikkelen waarvan GLOBE deel uitmaakt. Ondersteund door GLOBE geeft u in een interdisciplinair team van bèta- en aardrijkskundedocenten de leerlijn vorm. Lees meer…

Zie de agenda voor actuele data en meer informatie…

Internationalisering

37.000 scholen in 126 landen zijn ingeschreven bij GLOBE (ieder ballonnetje geeft het aantal scholen in dat land weer). Bekijk op interactieve kaart of je school al mee doet.

Mogelijkheden

  • Gebruik de collaboration finder. Je kunt daarmee zoeken naar docenten met vergelijkbare interesses, in een land naar keuze, om samen een GLOBE onderzoeksproject op te zetten. Eventueel kun je een Erasmus+ subsidie aanvragen voor een uitwisselingsproject (zie onderaan de pagina).
  • Neem deel aan internationale bijeenkomsten waaraan soms zelfs leerlingen kunnen deelnemen. Check de agenda.
  • Doe mee aan het Virtual Science Symposium. Leerlingen uploaden hun GLOBE onderzoeksverslag, krijgen feedback van een team van internationale wetenschappers en maken kans om hun rapport op een internationale GLOBE bijeenkomst te presenteren.

Toolkit & guide

Hieronder vind je een Engelstalige toolkit en guide met een uitgebreid overzicht van de mogelijkheden voor online uitwisseling met andere GLOBE scholen.

Kijk online sessie over internationalisering terug

Bovenstaande video is een opname van een Zoomsessie tijdens de GLOBE jubileumweek waarin 3 ervaren docenten en de GLOBE coördinator voorbeelden geven van internationalisering.

Erasmus+

Het EU Erasmus+ programma geeft subsidie aan scholen in Europa die willen samenwerken. GLOBE is daarvoor een hele mooie context. Lees het Handbook GLOBE Exchange using Erasmus+ geschreven door een ervaren GLOBE docente.

Voor alle activiteiten moet uw school lid zijn van GLOBE.