FIJNSTOF

Onderzoek de luchtkwaliteit in je (school)omgeving met een fijnstofsensorkit

Doe je mee met de fijnstofcampagne?


GLOBE Nederland en het RIVM roepen middelbare scholen op om de fijnstofconcentratie te meten in hun omgeving. Nederlanders overlijden gemiddeld 9 maanden te vroeg door fijnstof. Check dus snel hoe het zit met de luchtkwaliteit rondom jouw school. Samen gaan we op zoek naar oplossingen voor een betere luchtkwaliteit en dragen we tegelijkertijd een steentje bij aan het Schone Lucht Akkoord.

De campagne in beeld in minder dan 2 minuten

Waarom fijnstof onderzoeken?

Fijnstof wordt o.a. uitgestoten door industrie, landbouw en verkeer. In ons land heeft dit een grote invloed op onze gezondheid. Onze levensverwachting is naar schatting door de luchtvervuiling gemiddeld 9 maanden tot een jaar korter. Door hier onderzoek naar te doen leer je meer over fijnstof, help je de wetenschap om dit onderwerp beter te begrijpen en draag je bij aan het Schone Lucht Akkoord.

De data wordt ook gebruikt door het RIVM voor het verfijnen van luchtkwaliteitsmodellen. De leerlingen leveren dus een zinvolle bijdrage en dat motiveert!

Sensorkit (OP=OP)

Er is een complete fijnstofsensorkit te koop, bestaande uit o.a. een microprocessor met gekoppelde sensor. De set kan compleet besteld worden, of leerlingen zetten hem zelf in elkaar met behulp van extra lesmateriaal. De data wordt automatisch naar de openbare database van het RIVM gestuurd. Leerlingen kunnen de data van hun eigen school (en andere scholen) bekijken en analyseren.
Lees meer over de sensorkits op de tab hiernaast of bestel ze direct…
Let op: de voorraad is beperkt, dus wees er snel bij! (max. 5 stuks per school)

Fijnstofsensorkit

Wat hebben we scholen te bieden?

  • Voordelige sensorkits met handleiding.
  • Ondersteunend lesmateriaal, ontwikkeld en getest door GLOBE, het RIVM en meerdere docenten.
  • Ondersteuning bij de techniek. Indien nodig helpen we je om te zorgen dat de sensor werkt en zijn data gaat doorgeven naar de database, zodat je die kunt gebruiken in de les.
  • Updates (van wetenschappers) over de campagne in de vorm van blogs, nieuwsbrieven en filmpjes.
  • Mogelijkheden voor leerlingen om hun resultaten te presenteren via filmpjes en (online) bijeenkomsten. Misschien zelfs aan de minister!
  • Helpdesk voor alle vragen.
  • Scholen die een GLOBE proeflidmaatschap nemen, bieden wij bovendien een kosteloze startbijeenkomst op school (of online) om ze op weg te helpen.

Schone Lucht Akkoord

Het kabinet, provincies en gemeenten tekenden begin 2020 het Schone Lucht Akkoord (SLA). Doel van het akkoord is gezamenlijk de luchtkwaliteit in Nederland permanent te verbeteren. GLOBE werkt samen met het SLA aan deze doelstelling. Het SLA ondersteunt GLOBE waardoor we deze campagne kunnen uitvoeren en de sensorkits goedkoop kunnen aanbieden.

Meedoen? Eerst lid worden van GLOBE!

Om mee te doen moet je lid zijn van GLOBE. Nog geen lid? We hebben nu een proefabonnement met hoge korting op de fijnstofsensorkits (€50,- per stuk i.p.v. €125,-, max. 2 stuks per proeflidmaatschap).
Wees er wel snel bij, want zoals gezegd is de voorraad beperkt!

Lesmateriaal

We bieden drie soorten lesmateriaal aan om leerlingen onderzoek te laten doen naar fijnstof.

1. Algemeen lesmateriaal

We hebben algemeen lesmateriaal ontwikkeld bestaande uit verschillende onderdelen die breed in te zetten zijn. Ten eerste is er een algemene introductie over fijnstof van één lesuur. Deze zal op termijn worden aangevuld met een les over de technische kant van een fijnstofsensorkit. Daarnaast zijn er diverse lessen die specifiek zijn ontwikkeld voor de individuele vakken. Momenteel is er lesmateriaal voor aardrijkskunde en scheikunde. Tot slot zijn er enkele verdiepende lessen o.a. over data-analyse.
De lessen bestaan bijvoorbeeld uit een interactieve LessonUp les of handige leerlingenwerkbladen. Als docent kun je met deze onderdelen een korte of juist lange lessenserie samenstellen en direct aan de slag met het materiaal.

Wil je meedoen met GLOBE Fijnstofcampagne? Volg dan onderstaand stappenplan:

  1. Word lid van GLOBE.
  2. Kijk in de tab sensorkit wat je eventueel nog nodig hebt en bestel dit.
  3. Download de docentenhandleiding (gebruik je GLOBE account)​ en gebruik deze om een goede les op te zetten.
  4. Print eventueel de benodigde werkbladen.
  5. Je vindt diverse interactieve lessen op LessonUp.
    1. Introles
    2. Aardrijkskunde
    3. Scheikunde

Binnenkort kun je hier ook lessen over gezondheid, techniek en data-analyse vinden.

2. NLT module

Voor het vak NLT is er een module over fijnstof in ontwikkeling. Deze zal de bestaande module Aerosolen vervangen en sluit aan bij de leerlijnen Duurzame Ontwikkeling en Digitale Technologieën. Naar verwachting zal deze module te gebruiken zijn in het schooljaar 2021-2022.
Download meer info…

3. Technasium (O&O)

Het Pontes Goese heeft lesmateriaal ontwikkeld waarbij leerlingen aan de slag gaan met de fijnstofsensorkit. Zij hebben in opdracht van de Provincie Zeeland hun leerlingen onderzoek laten doen naar de fijnstofuitstoot op een aantal belangrijk kruispunten in de omgeving van de school. Dit lesmateriaal is te vinden in de O&O database.

Technasium leerlingen van Pontes ‘t Goese Lyceum presenteren de resultaten van hun fijnstofonderzoek aan de provincie Zeeland. Deze Zeeuwse pilotcampagne heeft mede gediend als input voor de landelijke GLOBE fijnstofcampagne.

Vakken

Er is lesmateriaal voor de onder- en bovenbouw havo/vwo en het vmbo bij:

  • aardrijkskunde
  • biologie
  • natuurkunde
  • scheikunde
  • techniek
  • science
  • NLT (lancering schooljaar 21/22)
  • O&O

Bekijk online workshop

Bovenstaande workshop werd gegeven tijdens de GLOBE jubileumweek:
00:00 Algemene intro GLOBE
20:38 Lancering door directeur RIVM
26:25 Fijnstof en Corona
43:04 Fijnstofcampagne op school

Samen Meten, het platform waar de leerlingen aan gaan bijdragen.

Sensorkit

Om een sensorkit te bestellen, moet je lid zijn of worden van GLOBE. De kit wordt geleverd in een doos met handleiding en bestaat uit:

  • Microprocessor: Adafruit Feather HUZZAH met ESP8266 WiFi
  • Sensor: SPS30 Sensirion
  • Voeding
  • Behuizing
  • Diverse verbindingsonderdelen

Data doorgeven

De bijbehorende handleiding legt uit hoe de sensor op het wifinetwerk van de school kan worden aangesloten en zo kan worden ingesteld dat de data naar het Samen Meten dataportaal van het RIVM gaat.
Bij voorkeur geeft de sensorkit het hele jaar door data door vanaf een vaste plek. Zo is de data het meest betrouwbaar en daarmee bruikbaar voor wetenschappelijk onderzoek. Eventueel kan de sensorkit tijdelijk aan een externe accu gekoppeld worden (micro-usb powerbank) en mobiel gebruikt worden om bijvoorbeeld verschillende plaatsen met elkaar te vergelijken.

Sensorkit plaatsen

De behuizing wordt buiten geplaatst en gaat met een dunne “speaker”kabel naar binnen. Via een plugje wordt deze aan een voeding bevestigd en kan hij in een gewoon stopcontact. Het is dus zaak een plek te vinden waar het hele jaar door een draadje van buiten naar binnen kan en waar een stopcontact in de buurt is.

Sensorkit bestellen

We hebben een beperkte voorraad sensorkits die we compleet en met handleiding verkopen voor een tijdelijk laag tarief van €125,- per stuk. Je kunt kiezen voor een ongemonteerde kit die als verdieping door de leerlingen in elkaar gezet kan worden of een door ons gemonteerde kit. Er zijn geen meerkosten aan de montage verbonden.

⇒ De levertijd kan door de Corona omstandigheden van enkele dagen tot enkele weken duren. Wacht dus niet te lang met bestellen.

Samen Meten, het platform waar de leerlingen aan gaan bijdragen.

Fijnstofsensor Sensirion SPS 30

Microprocessor Adafruit Feather Huzzah

Plaatsing van de sensorkit

Community

Onderzoek is bij uitstek iets waarbij je van elkaar kunt leren. Bovendien is het natuurlijk erg leuk om te laten zien waar jullie mee bezig zijn. Binnen de fijnstofcampagne zijn daarvoor de volgende mogelijkheden:

Fijnstof introductie + community bijeenkomst

11 maart 2021, digitaal
Maak kennis met de fijnstofmodule of wissel ideeën en ervaringen uit tijdens deze digitale bijeenkomst.

Science Fair

4 juni 2021, Wageningen UR
Leerlingen kunnen hun resultaten presenteren op de jaarlijkse
GLOBE Science Fair. Dit is een dag waarop leerlingen uit het hele land in een stand hun onderzoek in het Engels presenteren aan een wetenschappelijke jury en aan elkaar.

Deel je voorbeelden

Verder zijn wij erg geïnteresseerd in al jullie verhalen, foto’s, lesvoorbeelden, profielwerkstukken, etc.
Je kunt ze hieronder uploaden, wij plaatsen het dan op deze site als voorbeeld voor andere scholen.

Partners

De fijnstofcampagne is een initiatief van GLOBE Nederland en onderstaande partners.

Ook meedoen?

Onderwijsinstellingen die aan de ontwikkeling van de campagne hebben bijgedragen:

Blijf op de hoogte!